सरहद की दोनों ओर चहकता चमन रहे !

सरहद की दोनों ओर चहकता चमन रहे,
એક જ રહે હૃદય, ભલે નોખાં વતન રહે.

બંને તરફના લોક વિચારે બસ આટલું-
मुझ से कहीं अधिक तेरे घर में अमन रहे ।

सूरों की तरह लफ़्ज़ भी सरहद से हैं परे,
ઇચ્છું છું, મારા કંઠમાં તારું કવન રહે.

ફોરમને કોઈ રેખા કદી રોકી ક્યાં શકી ?
आवाम दोनों ओर सदा गुलबदन रहे ।

सरहद ने क्या दिया है ख़ूं-औ-अश्क़ छोडकर ?
સપનું છે કોની આંખનું, આવું રુદન રહે ?

તારામાં મારું હિંદ ને મારામાં તારું પાક,
हर दिल में इसी आस का आवागमन रहे ।

-વિવેક મનહર ટેલર
(૧૪/૧૫-૦૧-૨૦૧૦)

જગત, બસ જગત જેવું લાગ્યું

જગત, બસ જગત જેવું લાગ્યું મને તો
વખોડેલ મત જેવું લાગ્યું મને તો  !

ગમે તે, ગમે ત્યાં, ગમે તેમ જીવે
મરેલી મમત જેવું લાગ્યું મને તો  !

તરો  કે ડૂબો, આવશો  છેલ્લે  કાંઠે
ગરજવાન સત જેવું લાગ્યું મને તો  !

રમાડે દિવસ, રાત સપનાં બતાવે
અધૂરી રમત જેવું  લાગ્યું  મને તો  !

ખબર પણ પડે નહીં અને  છેતરી’લ્યે
ગલત આવડત જેવું  લાગ્યું  મને તો  !

સતત ખોટ કરતા થડે  કોણ  બેસે  ?
દુકાળે, ખપત જેવું લાગ્યું મને તો  !

મિલનસાર થઈ જાય માણસ, ગરજમાં
કપાણે  કમત  જેવું  લાગ્યું  મને તો  !



ડૉ.મહેશ રાવલ

કથા

કથા

ક્યાંક દરિયો અને ક્યાંક રણની કથા,
જિંદગી એટલે, આવરણની કથા !

આમ અકબંધ સંબંધની વારતા,
આમ, અણછાજતા અવતરણની કથા !

એ અલગ વાત છે કે, ન ભૂલી શકો,
પણ સ્મરણ માત્ર , છે વિસ્મરણની કથા !

શક્ય છે મત જુદો હોય દરિયા વિષે,
લોકજીભે ચડી છે, હરણની કથા !

સુર્ય જેવી નથી શખ્સિયત કોઇની,
છે ઉદય-અસ્ત વાતાવરણની કથા !

હરપળે અવતરે છે નવી શક્યતા,
ને પછી વિસ્તરે, વિસ્તરણની કથા,

કોઇ રસ્તો તફાવત નથી જાણતો,
પણ, બદલતી રહે છે ચરણની કથા !

નામ આપી ભલે મન મનાવો તમે,
પણ ખરેખર  છે બેનામ, ક્ષણની કથા !

જિંદગી જિંદગી શું કરો છો બધા?
જિંદગી એટલે કે, મરણની કથા !!

~ ડૉ. મહેશ રાવલ

થયું !

આમ થી બસ તેમ, ફરવાનું થયું
ક્યાંક ડૂબ્યાં, ક્યાંક તરવાનું થયું !

યાદ છે કૂંપળપણું મારૂં, મને
‘ને હવે ટાણું ય, ખરવાનું થયું !

કેટલા સંબંધમાં નિમિત્ત થયાં
કેટલા વિચ્છેદ કરવાનું થયું !

સાવ જો સાચું કહું તો, હરપળે
આંસુઓ પી ને, ઉછરવાનું થયું !

સાવ ખાલી હાથનો વૈભવ જુઓ
જ્યાં જુઓ  ત્યાં, કઈંક ભરવાનું થયું !

દૂર  કે નજદીકનો ક્યાં પ્રશ્ન છે ?
જેટલું ચડ્યા, ઉતરવાનું થયું !

રંજ કેવળ એટલો છે કે, સતત
જિંદગીથી ખુદ, થથરવાનું થયું !


ડો.મહેશ રાવલ

…પછી!

ખોટો પડે એકાદ સરવાળો પછી
ઊભો થશે વે’વારમાં ગાળો પછી

ચર્ચા ગમે તે રૂપમાં ચર્ચા જ છે
ચૂંથો વિષય, તો નહીં મળે તાળો પછી !

થોડો ઘણો મતભેદ સહુનો ક્ષમ્ય છે
મનભેદનેં ક્યાં-ક્યાં તમે વાળો પછી ?

સારો નથી રૂપ,રંગ,વૈભવનો અહમ
થઈ જાય ઢગલો રાખનો, બાળો પછી

માઠા સમયનો અર્થ કેવળ એટલો
કે, જાત નિખરે જાત સંભાળો પછી !

સચવાય સહુની લાગણી, નાજુકપણે
રાખી શકો સંબંધ હુંફાળો પછી

બે હાથની તાળી જ પડઘો પાડશે
‘ને સાદ પણ સંભળાય સુંવાળો પછી !

ડૉ.મહેશ રાવલ

બધું,પરિણામલક્ષી છે

આપણી શ્રધ્ધા અને પથ્થર બધું પરિણામલક્ષી છે
ખાતરી,વિશ્વાસ,’ને ઈશ્વર બધું પરિણામલક્ષી છે !

કોઇએ જોયો નથી,જોવા ય મળતો પણ નથી આજે
તોય ઈચ્છા હોય છે અક્સર! બધું પરિણામલક્ષી છે!

જિંદગી તો જિંદગીની જેમ જીવાતી જ રહેવાની
જીવ,આત્મા,દેહ આ નશ્વર બધું પરિણામલક્ષી છે !

આવતી હર ક્ષણ,જતી ક્ષણની જ છે સીધી અસર,તો પણ
ખુદ સમય,એની ધરી,ચક્કર બધું પરિણામલક્ષી છે

વારતા લંબાય તો લંબાય છે સંબંધ,પાત્રોના
કાચ જેવા હોય કે નક્કર બધું,પરિણામલક્ષી છે !

સર્જનારે ખાસ કારણસર કરેલું હોય છે સર્જન
પર્વતો,ઝરણાં,નદી,સાગર બધું,પરિણામલક્ષી છે

એટલું સહેલું નથી ઊંડેસુધી જઈ  તાગ મેળવવો
પ્રશ્ન  કે એ  પ્રશ્નના ઉત્તર બધું,પરિણામલક્ષી છે !

સહમતી સાધ્યા વગર નિર્ણય અધૂરાં થાય છે સાબિત
પણ,વિષયની બ્હાર કે અંદર બધું,પરિણામલક્ષી છે

હાથ જે ઊઠે દુઆ માટે,ચકાસે છે ખુદા એને
પણ ખુદા પોતે, ‘ને સચરાચર બધું,પરિણામલક્ષી છે !


છંદવિધાનઃ ગાલગાગા ના  ૪ચરણ + ગા

ડો.મહેશ રાવલ

Aankhon ko visa nahin lagta

 

Aankhon ko visa nahin lagta
sapnon ki sarhad nahin hoti
band aakhon se roz main sarhad paar chalaa jataa hoon
milne “Mehdi Hasaan” se!

sunta hoon unki awaaz ko chote lagi hai
aur ghazal khamosh hai saamne baithi huyi
kaanp rahe hain honth ghazal ke
phir bhi un aankhon ka lehzaa badlaa nahin —
jab kehte hain
sookh gaye hai phool kitaabon mein
yaar ”Faraaz” bhi bichhad gaye, shaayad milein woh khwaabon mein!
band aakhon se aksar sarhad paar chalaa jataa hoon main!

aankhon ko visa nahin lagta,
sapnon ki sarhad, koi nahin!

—–Gulzar

” What a time of living….. क्या झमाना आया है जिंदगी जीने का ! “

 
યાદ આવે છે થોડા સમય પહેલા રિલાયન્સ ની એક advertisement માં સુપ્રસિદ્ધ સુપરસ્ટાર શ્રી અમિતાભ બચ્ચન   એમ કહેતા નજરે પડતા : ” What a time of living….. क्या झमाना आया है जिंदगी जीने का ! ” હજી થોડા વર્ષો પહેલા આપને ક્યાં હતા અને અત્યારે ક્યાં પહોચી ગયા ?? આ બધું જ શક્ય બન્યું છે IT અને communication  ના ક્ષેત્રો માં માનવજાતે  ભરેલી હરણફાળ ને લીધે. દુનિયા ને એક ખોબામાં સમાવી લીધી છે અને થોમસ ફ્રીડમેન ના શબ્દો માં કહું તો ” World has become flat” 
 
વર્ષો પહેલા છૂટા પડેલા બે મિત્રો જયારે internet ના માધ્યમ દ્વારા મળે ત્યારે તેમની લાગણીઓની frequency જો કોઈ લાગણીમાપકયંત્ર (આ લાગણીમાપકયંત્ર હજી શોધાયું નથી , પણ એ શોધી જાય તો માનવજાત નું મોટું સંશોધન ગણાશે,કારણકે આ યંત્ર થી સાચી અને બનાવટી માનવલાગણીઓને સ્પષ્ટ રીતે ઓળખી તો શકાશે ! )થી માપવામાં આવે તો બેશક tends to infinity હોય !
 
ઘરે બેઠા દુનિયા ના કોઈ પણ દેશ નો ખૂણો એક mouse  click થી ખુંદી નાખવો એ આ યુગની કેટલી મોટી પ્રગતી કહેવાય !
 
પણ….પણ…..
 
આ બધી શોધોનો સંશોધક માણસ તો પોતાની જાત ને આ શોધો કરતા પણ એક મુઠ્ઠી ઊંચેરો અને smart માને એ સ્વભાવીક છે ને !
એટલે જ તો —
 
“પંદર હઝાર કિલોમીટર દૂર બેઠેલાને “wats up ??” કહે છે, પણ પાંચ ફૂટ ના અંતરે રહેતા પાડોશીને “કેમ છો ?” કહેતા જીભ ખચકાય છે !! ” 
 
“પોતાના નજીક ના સગા જોડે પણ business client ની જેમ વર્તન કરી પરિવાર ને business firm બનાવી ને મૂકી દીધી છે !! “
 
ખૂબ જ મનોમંથન અને ચિંતન બાદ મને વ્યક્તિગત રીતે લાગે છે કે Technology ના આ યુગ માં માણસ જો માણસ થઇ ને જીવે તો ખરા અર્થ માં આપને કહી શકીશું—
” What a time of living….. क्या झमाना आया है जिंदगी जीने का ! “

પ્રામાણિકતા અને કર્તવ્યનિષ્ઠા સાવ મરી નથી પરવારી !!

 પ્રામાણિકતા અને કર્તવ્યનિષ્ઠા સાવ મરી નથી પરવારી !!

 
આખા દિવસ ના થાક પછી મોડી  સાંજે પથારી માં સહેજ આડો પડ્યો અને સૂવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યો હતો. રૂમ ની બારી પાસે  બે માણસો કંઈક વાત કરી રહ્યા હોય એવું લાગ્યું.સહેજ કાન દઈ સાંભળવાની કોશિશ કરી અને મે સાંભળેલો  આ સંવાદ કદાચ આવનારા લાંબા સમય સુધી માનસપટ પર પડઘા પાડતો રહેશે.
 
સ્વીપર કક્ષા ના આ બે માણસો હોસ્ટેલ પાસે ઉભા રહી વાત કરી રહ્યા હતા વિદ્યાનગર ની એક કોલેજ ના પ્રોફેસર વિષે !
 
પ્રથમ ભાઈ : “તને ખબર છે ? થોડા  વર્ષ પહેલા જાની સાહેબ આ હોસ્ટેલ ના head હતા ત્યારે શું થયું હતું ?
બીજા ભાઈ :”ના ! શું થયું હતું ?”
પ્રથમ ભાઈ : “એક વિદ્યાર્થી પોતાની કાર માં એક bag લઇ ને હોસ્ટેલ માં સાહેબ ને મળવા આવ્યો.”
બીજા ભાઈ : “પછી ?”
પ્રથમ ભાઈ : ” તેણે સાહેબ સમક્ષ bag ખોલી કહ્યું – આ પાંચ લાખ રૂપિયા. આપના વિષય માં મને પાસ કરવાની કિંમત !  ત્યાર બાદ સાહેબે મને રૂમ માં બોલાવ્યો અને પાંચ લાખ રૂપિયા ભરેલી bag સ્વીકારવા કહ્યું. હું તો  bag નો અસ્વીકાર કરી બહાર નીકળી ગયો. ત્યાર બાદ સાહેબ વિદ્યાર્થી ને ઠપકો આપતા બોલ્યા કે  વીસ રૂપિયા પ્રતિ માસ નો પગારદાર માણસ આ રૂપિયા સ્વીકારતો નથી તો મને તો આ યુનીવર્સીટી ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા નો દર મહીને પગાર આપે છે.તે એવું વિચારી પણ કેમ લીધું કે વિદ્યા ના આ નગર માં રહી ને તું વિદ્યા જેવી પવિત્ર ચીજ ને ખરીદી લઈશ અને અંતે સાહેબે વિદ્યાર્થી ના ભાવિ ને ધ્યાનમાં રાખી પોલીસ કે યુનીવર્સીટી સુધી વાત ન લંબાવી.” 
 
અંતે વિદ્યાર્થીએ માફી માંગી અને ત્યાંથી વિદાય લીધી..!
 
આજના શિક્ષણ ને આવા કર્તવ્યનિષ્ઠ અને પ્રમાણિક વ્યક્તિઓ ની તાતી જરૂર છે. પાંચ લાખ રૂપિયા એ કોઈ પણ જમાના માટે નાની રકમ ન ગણી શકાય એક વ્યક્તિ ને ખરીદવા  માટે. પણ આજે પ્રમાણિકતા સામે પૈસો ઝૂક્યો હતો.
ગુજરાત જયારે સ્વર્ણિમ જયંતી ઉજવી રહ્યું છે,ત્યારે શિક્ષણ  ક્ષેત્રે આવા કર્તવ્યનિષ્ઠ,પ્રમાણિક,વિદ્વાન મેળવી ચોક્કસ ધન્યતા અનુભવે છે.  પોતાના કામ અને ફરજ માટે સદા તત્પર રહેનાર આવા વ્યક્તિત્વ ને કોટિ-કોટિ વંદન ! આવા વ્યક્તિઓને જોતા એમ લાગે કે “પોતાની નૈતિકતા અને સંસ્કારનું વિચ્છેદન  કરી પૈસા પાછળ આધળી દોટ મુકતા રીઢા માણસો વચ્ચે થી  પ્રામાણિકતા અને કર્તવ્યનિષ્ઠા સાવ મરી નથી પરવારી. નૈતિક મૂલ્યો હજી પણ ક્યાંક-ક્યાંક જીવંત છે. 

પતંગ પર્વ મુબારક !

મારા ગગનમાં આજે અનોખો પ્રસંગ છે,

કિરણોની દોર છે ને સૂરજ પતંગ છે.

– ગૌરાંગ ઠાકર

પતંગ પર્વ નિમિતે રંગબેરંગી શુભેચ્છાઓ !

Previous Older Entries

Disclaimer

© આ બ્લોગમા રજૂ થયેલી કૃતિઓના હક્કો (કોપીરાઇટ) જે તે રચનાકાર ના પોતાના છે. આ બ્લોગ પર અન્ય રચયિતાઓની રચનાઓ મૂકવામાં આવી છે તેને કારણે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને જણાય અને તેની મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને તરત અહીંથી દૂર કરવામાં આવશે. Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes. The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest.

Translate